Натхненне

Ці ёсць ваўкі на гербах беларускіх гарадоў? Расказваем, чаму яны там ёсць і што значуць


Ці ёсць ваўкі на гербах беларускіх гарадоў? Расказваем, чаму яны там ёсць і што значуць

PALATNO расказвае пра воўчыя гербы беларускіх мясцін.

Лагішынскі воўк з капытамі каня

У гербе Лагішына размешчаны незвычайны воўк, бо ў яго замест звычайных воўчых лапаў капыты каня. Цікава, што дагэтуль гісторыкі не могуць патлумачыць, чаму менавіта з такой цікавосткай з’явіўся лагішынскі воўк з конскімі капытамі. У каралеўскім прывілеі Уладзіслава IV дакладна сказана, што на гербе мястэчка — воўк. Адкуль і чаму ў ваўка з’явіліся конскія капыты гістарычная навука вытлумачыць не можа.

Разам з гэтым нельга сказаць, што лагішынскі воўк — міфічная істота. Міфічныя істоты неаднаразова былі выяўлены на беларускіх гербах, напрыклад: у Старых Дарогах і Гальшанах быў кентаўр, у Красным Сяле на гербе змешчаны грыфон, а ў Слуцку — пегас.

Часцяком на гербах паказвалі напаўміфічных істот ці жывёл з элементы іншых жывёл. Існаваў герб шляхецкага роду Антаневічаў з падобным гібрыдам: у ім спалучаліся галава і пярэднія ногі вяпрука з задняй часткай мядзвежага тулава.

КОРАТКА ПРА ЛАГІШЫН
Лагішын на Піншчыне вядомы з 1552 года. У XVII стагоддзі паселішча ўжо было вядомае як мястэчка. Лагішын быў уладаннем Радзівілаў, Агінскіх і Любецкіх. У 1643 годзе кароль і вялікі князь літоўскі Уладзіслаў IV надаў мястэчку магдэбургскае права. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай мястэчка далучылі да Расійскай імперыі. У 1874 годзе ў Лагішыне адбылося найбуйнейшае выступленне мяшчан, бо іх пазбавілі зямельных надзелаў. У 1919 годзе Лагішын увайшоў у склад БССР, у 1921-м быў далучаны да Польшчы. У 1939 годзе зноў далучаны да БССР. Мястэчка было акупавана падчас Другой сусветнай вайны нацыстамі.

ЧЫТАЙЦЕ ЯШЧЭ: У Віцебска было магдэбургскае права менш за 30 гадоў. Чаму горад яго пазбавілі?

Старажытны ваўкавыскі воўк

Упершыню гербавая пячатка Ваўкавыска з выявай галавы ваўка з’явілася каля 1540-х гадоў, калі горад быў часткай Вялікага княства Літоўскага. Беларускія навукоўцы змаглі адшукаць ваўкавыскую пячатку з выява ваўка на дакументах, якія датуюцца 1633 годам. На дакументах таго часу воўчая галава была размешчана направа і ўверх. Такім чынам, Ваўкавыск з’яўляецца самым старажытным беларускім горадам, у якога на гербе выяўлены воўк.

У часы Расійскай імперыі ваўкавыскі герб быў зменены. Па-першае, у верхняй частцы знаходзіўся гродзенскі герб, а ў ніжняй быў воўк цалкам, а не яго галава.

У савецкі час герб Ваўкавыска быў таксама іншым, але ўсё роўна змяшчаў фігуру ваўка. Гісторыкі не лічаць яго гербам, а толькі гербападобным знакам, бо ён змяшчаў непрымальныя для беларускай геральдыкі элементы: назву населенага пункта, дату заснавання горада і т.п.

У сучаснай Беларусі герб горада стварылі на аснове герба 1845 года.

КОРАТКА ПРА ВАЎКАВЫСК
Ваўкавыск з’яўляецца адным з самых старажытных гарадоў Беларусі. У пачатку XIV стагоддзя горад стаў часткай ВКЛ. Быў уладаннем Ягайлы, а затым Вітаўта. У 1503 годзе Ваўкавыск атрымаў магдэбургскае права ад караля Аляксандра. Пасля трэцяга падзела Рэчы Паспалітай горад апынуўся ў складзе Расійскай імперыі. Ад 1921 да 1939 года Ваўкавыск быў у складзе Польшчы. Быў пад акупацыяй нацыстаў у часы Другой сусветнай вайны.